Lesprogramma

Van de eerste tot de 11de eeuw

Deel I. De Pre-Niceense Vaders (de eerste drie eeuwen)

Deel II. De Post-Niceense Vaders (de vierde eeuw)

Van de eerste tot de 11de eeuw

Deel I. Het Christusmysterie in het geding

Deel II. Het monastieke leven: eenheid en differentiatie

Deel III. Eindpunt en nawerking van de patristische tijd

De eerste eeuwen die de menswording inluiden

De onkenbare God laat zich kennen

Hij laat zich kennen in de schepping

Hij laat zich kennen als de drie-ene God die mens wordt

Excursie

De eerste eeuwen die de menswording inluiden

De mens

De Kerk

De voltooiing

Het liturgisch jaar met de kerkvaders

Voor de vaders was het evident dat het theologisch en spiritueel discours uitmondde in de eredienst, als de plaats waar leer en innerlijkheid tot volle bloei komen en hun diepste bezegeling ontvangen, in een beweging van gebed waaraan de hele Kerk participeert. De Vaders zijn daarom niet alleen de grondleggers en vormgevers van de liturgie, ze hebben de gelovigen er ook in binnengeleid door hun aanmoedigingen, traktaten en homilieën.
Het gelovige leven – alle vormen waarin het wordt vertolkt – dient opgenomen te worden in het universele dankende antwoord van de Kerk aan haar Heer: de liturgie.

Deel I. Het levende weefwerk van de liturgie

Vanaf de eerste eeuwen heeft de liefde van God, in Christus aan de mens bewezen, een biddend en liturgisch antwoord ontlokt. Aanvankelijk nog sterk afhankelijk van de Joodse eredienst begon de christelijke liturgie zich er steeds meer van te onderscheiden. Toen de grote massa’s het christendom vervoegden werd een meer coherente en typisch christelijke eredienst geconstitueerd. Het geheel groeide uit tot een gemeenschappelijke celebratie, geritmeerd door de hoogtepunten in de dag, de week en het jaar. De liturgie van de Kerk is de schatkamer van haar spirituele leven, in woord, vorm, beeld en gebaar uitgedrukt in een steeds herhaald vieren, met als hoogtepunt de Eucharistische samenkomst van de zondag, het eerste en oudste paasfeest.

Deel II. Het liturgisch jaar met de kerkvaders

Het liturgisch jaar legt in een brede waaier van sterke tijden en feesten de rijkdom van het christelijk geloof open. De gelovigen krijgen op deze wijze, al biddend, vierend en verbeeldend, deel aan het Christusmysterie dat met de tijden en feesten mee, zich ontvouwt in een zinvolle, pedagogische orde. Op deze wijze wordt de gelovige gemeenschap ingewijd. De Vaders hebben door hun commentaren, homilieën en gebeden niet weinig bijgedragen tot de rijkdom en inzichtelijkheid van de liturgie. Ze hebben vooral door hun woord het diepe geheim van elke celebratie in het licht gesteld: de ontmoeting met God die door de mysteries van Christus’ leven, sterven en verrijzen binnen ons bereik wordt gesteld.